Lừa dối khách hàng, quảng cáo gian dối sẽ bị phạt tù nặng hơn

Trong đó đáng chú ý các tội quảng cáo gian dối, lừa dối khách, trốn thuế sẽ bị phạt tiền và phạt tù nặng hơn.

Động thái này được cho sẽ đủ sức răn đe trong bối cảnh thực trạng quảng cáo gian dối, lừa dối khách hàng ngày càng phổ biến trên cả không gian mạng và ngoài đời thực.

Lừa dối khách hàng ngày càng phổ biến

Mới đây, dư luận xôn xao với việc UBND phường Hoàng Liệt (TP Hà Nội) phát phiếu khảo sát cho hàng chục ngàn cư dân đang sống tại khu chung cư HH Linh Đàm để lấy ý kiến về phương án xử lý sai phạm của chủ đầu tư - Doanh nghiệp tư nhân số 1 tỉnh Điện Biên, thuộc sở hữu của ông Lê Thanh Thản.

Trong vụ việc này, chủ đầu tư có yếu tố lừa dối khách hàng khi không thực hiện đúng các cam kết trong hợp đồng mua bán nhà, cũng như các thủ tục liên quan để cấp sổ đỏ cho người mua nhà sau hàng chục năm bán nhà.

Trước đó, ông Thản cũng bị Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội truy tố tội lừa dối khách hàng tại dự án chung cư CT6 Kiến Hưng (TP Hà Nội). Kết quả điều tra cho thấy, tại dự án chung cư CT6 Kiến Hưng, ông Thản trong vai trò là Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Công ty Benmes đã quảng cáo gian dối, lừa dối khách hàng để thu lời bất chính 496 tỉ đồng.

Còn theo kết luận thanh tra trước đó thì Doanh nghiệp tư nhân số 1 tỉnh Điện Biên, Công ty Benmes có nhiều sai phạm trong đầu tư xây dựng hàng loạt dự án chung cư trên địa bàn Hà Nội như chung cư HH Linh Đàm, VP6 Linh Đàm, CT6 Kiến Hưng, Đại Thanh, Kim Văn - Kim Lũ, Thanh Hà...

Các dự án này vướng một loạt vi phạm như phá vỡ quy hoạch, vượt tầng, xây dựng trên đất cây xanh, sai phép thậm chí không phép, dẫn tới chủ đầu tư không thể thực hiện đúng cam kết trong hợp đồng với người mua nhà, có hành vi quảng cáo gian dối, lừa dối khách hàng.

Một vụ quảng cáo gian dối, trục lợi bất chính gây rúng động mạng xã hội thời gian qua cũng bị Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố, điều tra làm rõ là vụ TikToker Hằng Du Mục, Quang Linh Vlogs, hoa hậu Thùy Tiên, cùng nhóm đồng phạm quảng cáo gian dối bán kẹo Kera trên mạng xã hội. 

Trong vụ việc này, sau khi điều tra hành vi quảng cáo gian dối của các bị can, cơ quan điều tra cũng phát hiện và điều tra làm rõ hành vi sản sản xuất hàng giả của Công ty Asia.

Ngoài hai vụ việc điển hình trên, dư luận cũng bức xúc với hàng loạt vụ thần y giả quảng cáo để bán thuốc trị xương khớp, thực phẩm chức năng sai sự thật trên mạng xã hội. Điển hình là vụ việc "thần y" dỏm tại phòng chẩn trị y học cổ truyền Hoàn Minh Đường đã bị Cơ quan an ninh điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa khởi tố điều tra vào tháng 3-2026. Các bị can trong vụ án này được xác định trục lợi bất chính hơn 227 tỉ đồng.

Nên phạt nặng về kinh tế

Trao đổi với Tuổi Trẻ xoay quanh đề xuất của Bộ Công an, luật sư Nguyễn Tiến Lập (Đoàn luật sư TP Hà Nội) cho rằng với các tội phạm kinh tế, xu hướng chung ở nhiều nước hiện nay họ thay phạt tù bằng phạt tiền bởi không phải trường hợp lừa dối khách hàng hay quảng cáo gian dối nào cũng thu lợi bất chính lớn.

"Bản chất hành vi, động cơ lừa dối khách hàng, quảng cáo gian dối của doanh nghiệp, cá nhân vẫn thế. Nhưng với trường hợp thu lợi bất chính lớn thì cần tăng hình phạt về kinh tế, không nên tăng hình phạt tù, bởi hình phạt tù chỉ đánh vào cá nhân, chứ tổ chức thì không thể đi tù.

Do đó khi phát hiện hành vi thu lợi bất chính lớn, các cơ quan chức năng cần xử lý bằng các biện pháp kinh tế như tăng phạt tiền, thu hồi số tiền thu lợi bất chính, yêu cầu khắc phục hậu quả" - luật sư Lập phân tích.

Ông Lập còn cho rằng trong các vụ việc lừa dối khách hàng, quảng cáo gian dối thì điều quan trọng nhất là cá nhân, tổ chức có hành vi thu lợi bất chính phải bồi hoàn lại cho xã hội, cho người bị thiệt hại. Đối với các vụ án hình sự bao giờ cũng cần xét tới hai yếu tố, đó là hành vi vi phạm pháp luật và hậu quả gây ra.

Tuy nhiên, lâu nay việc xác định hành vi vi phạm dễ, nhưng xác định hậu quả rất khó, bởi vậy chúng ta cần xác định được cả hai thì biện pháp xử lý mới đạt được công lý thực sự.

Trong khi đó, luật sư Trương Thanh Đức - Giám đốc Công ty Luật ANVI - cho rằng với tội danh quảng cáo gian dối, lừa dối khách hàng có hai hướng đối lập nhau.

"Trường hợp gây ảnh hưởng nghiêm trọng, cố tình vi phạm, gây ra hậu quả mà xã hội không chấp nhận được, cần trừng phạt, ngăn chặn thì cần tăng hình phạt lên. Nhưng trường hợp không gây hậu quả nghiêm trọng thì cần giữ nguyên hình phạt hiện tại hoặc giảm hình phạt đi" - luật sư Đức nói.

Theo ông, khi tăng hình phạt xử lý hành vi quảng cáo gian dối, lừa dối khách hàng thì cần theo quan điểm chung là tăng hình phạt tiền và giảm hình phạt tù, bởi đây là xu thế tiến bộ.

Luật sư Đức nhấn mạnh: "Chúng ta có thể tăng hình phạt tiền gấp nhiều lần số tiền thu lợi bất chính, thu lợi bất chính một có thể phạt ba hoặc phạt nhiều hơn để khắc phục hậu quả xã hội và tăng tính răn đe. Với hình phạt tù thì không nhất thiết phải tăng, và có thể tăng phạt tiền để thay thế phạt tù".

Dẫn chứng vụ việc điển hình gần đây là lừa dối, lừa đảo khách hàng trên thị trường chứng khoán, luật sư Trương Thanh Đức cho rằng nên coi việc người vi phạm nộp phạt, bồi thường thiệt hại đầy đủ là hình thức giảm nhẹ.

Mặt khác có thể tính toán được thiệt hại do hành vi quảng cáo gian dối, lừa dối khách hàng gây ra để từ đó đưa ra hình thức phạt tiền thật nặng khiến cá nhân, doanh nghiệp không dám tái phạm.

Đồ họa: TUẤN ANH

Nguồn: tuoitre.vn